W 2026 r. będzie to co najmniej 28 836 zł, a od 1 stycznia 2027 r. kwota wzrośnie do 29 700 zł.

Dotychczas dochodzenie zadośćuczynienia na podstawie przepisów o mobbingu wymagało wykazania, że zachowania pracodawcy lub innych osób doprowadziły do rozstroju zdrowia pracownika.

Nowe przepisy znoszą ten warunek. Pracownik nadal musi wykazać, że doświadczył mobbingu, ale nie będzie musiał udowadniać jego skutków zdrowotnych, aby dochodzić zadośćuczynienia.

Minimalna kwota zadośćuczynienia odpowiada sześciokrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jeżeli okoliczności sprawy będą to uzasadniały, sąd może zasądzić kwotę wyższą.

Nowelizacja przewiduje również możliwość dochodzenia odszkodowania od pracodawcy. Są to jednak odrębne roszczenia, a ustawowe minimum sześciu wynagrodzeń dotyczy zadośćuczynienia.

Zmienia się także definicja mobbingu. Od listopada zasadnicze znaczenie będzie miało uporczywe nękanie pracownika, czyli zachowania powtarzalne, nawracające lub stałe.

Przykładem mogą być systematyczne upokarzanie, ośmieszanie, nieuzasadniona krytyka, izolowanie pracownika czy utrudnianie mu wykonywania obowiązków.

Nie każde nieporozumienie w pracy będzie jednak mobbingiem. Uzasadniona ocena pracy, rzeczowa krytyka lub egzekwowanie obowiązków służbowych, jeżeli odbywają się we właściwej formie, nie stanowią same w sobie mobbingu.

Istotna zmiana dotyczy również odpowiedzialności osoby, która dopuszczała się mobbingu.

Pracodawca, który wypłaci pracownikowi zadośćuczynienie lub odszkodowanie, będzie mógł dochodzić od sprawcy wyrównania poniesionej szkody.

Zakres takiego roszczenia będzie zależał od stopnia winy sprawcy i pracodawcy. Nie oznacza to automatycznego obowiązku zwrotu całej wypłaconej kwoty przez przełożonego lub innego pracownika.

Nowe rozwiązanie ma szczególne znaczenie w sytuacjach, gdy mobbing pochodził od osoby zarządzającej zespołem, a pracodawca poniósł finansowe konsekwencje jej zachowania.

Nowe przepisy także dla trwających przypadków mobbingu

Nowelizacja może mieć znaczenie również dla pracowników, którzy doświadczali uporczywego nękania przed 5 listopada 2026 r., jeżeli zachowania te będą trwały także po wejściu nowych przepisów w życie.

Nie oznacza to automatycznego objęcia nowymi regulacjami każdego zdarzenia z przeszłości. Konieczna będzie ocena czasu i charakteru poszczególnych zachowań.

Kancelaria prowadzi obecnie postępowania sądowe dotyczące mobbingu, dyskryminacji i nierównego traktowania w zatrudnieniu. Reprezentujemy pracowników dochodzących roszczeń oraz pracodawców w sporach z zakresu prawa pracy.

W sprawach dotyczących mobbingu szczególne znaczenie ma właściwe przygotowanie materiału dowodowego, obejmującego między innymi korespondencję, dokumentację pracowniczą, przebieg zgłoszeń oraz zeznania świadków.

Jeżeli doświadczasz niewłaściwego traktowania w pracy albo jako pracodawca potrzebujesz oceny zgłoszonych zarzutów, zapraszamy do kontaktu z Kancelarią.

Podstawa prawna: ustawa z 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2026 r., poz. 1046), w szczególności art. 94³ k.p. w brzmieniu obowiązującym od 5 listopada 2026 r.

Stan prawny: 21 października 2026 r.

The post Mobbing w pracy. Od listopada zadośćuczynienie wyniesie co najmniej 28 836 zł first appeared on Kancelaria Synesis.

Artykuł Mobbing w pracy. Od listopada zadośćuczynienie wyniesie co najmniej 28 836 zł pochodzi z serwisu Kancelaria Synesis.

Czy takie doręczenie jest skuteczne i rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania lub skargi?

Nie. Zwykła wiadomość e-mail nie zastępuje doręczenia decyzji administracyjnej w sposób przewidziany przepisami.

Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego

W postanowieniu z 1 lipca 2026 r., III OSK 1078/26, Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał sprawę dotyczącą odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Organ przesłał decyzję na zwykły adres poczty elektronicznej wskazany przez zainteresowanego. NSA uznał, że takie działanie nie spełnia wymogów doręczenia określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Nawet zgoda strony na otrzymanie decyzji zwykłym e-mailem nie zwalnia organu z obowiązku zachowania ustawowego trybu doręczenia.

Od 1 stycznia 2026 r. e-Doręczenia stanowią podstawowy sposób elektronicznej komunikacji urzędów z obywatelami i przedsiębiorcami, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych przepisami.

Nie należy jednak utożsamiać adresu do e-Doręczeń ze zwykłym adresem poczty elektronicznej.

Doręczenie decyzji może nastąpić również w innych prawnie dopuszczonych formach, w szczególności tradycyjnie za pośrednictwem poczty lub przez właściwy system teleinformatyczny, jeżeli przepisy przewidują taką możliwość.

Samo przesłanie decyzji w załączniku do zwykłego e-maila nie oznacza jej skutecznego doręczenia.

Prawidłowe doręczenie ma zasadnicze znaczenie dla sytuacji prawnej strony. Zgodnie z art. 110 § 1 k.p.a. organ administracji jest związany wydaną decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile przepisy nie stanowią inaczej.

Od doręczenia rozpoczynają również bieg terminy przewidziane na jej zaskarżenie.

Jeżeli decyzję przesłano wyłącznie zwykłym e-mailem, może się okazać, że termin do wniesienia środka zaskarżenia w ogóle nie rozpoczął biegu.

Nie oznacza to jednak, że można zignorować otrzymaną korespondencję. Każdorazowo należy sprawdzić charakter rozstrzygnięcia, sposób jego przekazania oraz przepisy mające zastosowanie w danej sprawie.

W sporach z organami administracji znaczenie ma nie tylko zasadność wydanego rozstrzygnięcia. Równie istotne może okazać się ustalenie, czy zostało ono prawidłowo doręczone oraz czy rozpoczął się termin do jego zaskarżenia.

Kancelaria prowadzi sprawy z zakresu prawa administracyjnego, w tym dotyczące kwestionowania decyzji organów administracji publicznej i reprezentacji przed sądami administracyjnymi.

Jeżeli otrzymałeś decyzję urzędową pocztą elektroniczną i masz wątpliwości co do skuteczności jej doręczenia albo możliwości wniesienia odwołania lub skargi, zapraszamy do kontaktu z Kancelarią.

Podstawa prawna i orzecznictwo: art. 39, art. 39¹, art. 109 i art. 110 k.p.a.; ustawa z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2026 r., III OSK 1078/26.

Stan prawny: 18 października 2026 r.

The post Decyzja urzędu wysłana zwykłym e-mailem. Czy jest skutecznie doręczona? first appeared on Kancelaria Synesis.

Artykuł Decyzja urzędu wysłana zwykłym e-mailem. Czy jest skutecznie doręczona? pochodzi z serwisu Kancelaria Synesis.

Tak. Odpowiedzialność za oszustwo nie wymaga, aby sprawca osobiście wzbogacił się wskutek popełnienia przestępstwa.

Przypomniał o tym Sąd Najwyższy w postanowieniu z 29 lipca 2026 r., II KK 175/26.

Korzyść majątkowa nie musi przypaść sprawcy

Zgodnie z art. 286 § 1 Kodeksu karnego oszustwo polega na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie jej w błąd, wykorzystanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania podejmowanego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Nie oznacza to jednak, że pieniądze lub inne przysporzenie muszą trafić bezpośrednio do osoby, która dopuściła się oszustwa.

Art. 115 § 4 k.k. wyraźnie stanowi, że korzyścią majątkową może być korzyść uzyskana zarówno dla siebie, jak i dla kogoś innego.

Sprawca może więc ponosić odpowiedzialność również wtedy, gdy działał w celu uzyskania korzyści majątkowej przez inną osobę.

Czy oszustwo wymaga faktycznego wzbogacenia?

Nie. Dla przypisania przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. konieczne jest wykazanie, że sprawca działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i swoim zachowaniem doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem.

Nie jest natomiast konieczne, aby zamierzona korzyść została faktycznie osiągnięta.

Ma to znaczenie między innymi w sytuacjach, gdy pokrzywdzony przekazuje pieniądze na rachunek osoby trzeciej, zawiera niekorzystną umowę albo dokonuje innej czynności majątkowej wskutek celowego wprowadzenia go w błąd.

Nie każde niewykonanie zobowiązania jest oszustwem

W sprawach o oszustwo szczególnego znaczenia nabiera ustalenie zamiaru sprawcy.

Samo niewykonanie umowy, brak zapłaty lub powstanie zadłużenia nie przesądzają jeszcze o popełnieniu przestępstwa.

Konieczne jest wykazanie, że sprawca już w chwili podejmowania działania zmierzał do osiągnięcia korzyści majątkowej poprzez wprowadzenie drugiej strony w błąd lub wykorzystanie jej błędu.

Granica między sporem cywilnym a odpowiedzialnością karną za oszustwo wymaga zatem analizy okoliczności zawarcia umowy, zachowania stron oraz zgromadzonego materiału dowodowego.

Kancelaria prowadzi sprawy karne dotyczące przestępstw przeciwko mieniu, w tym oszustw, reprezentując zarówno osoby pokrzywdzone, jak i podejrzanych oraz oskarżonych. Zajmujemy się również sporami cywilnymi wynikającymi z niewykonania zobowiązań i dochodzenia należności.

W przypadku podejrzenia oszustwa lub przedstawienia zarzutu z art. 286 k.k. zapraszamy do kontaktu z Kancelarią.

Podstawa prawna i orzecznictwo: art. 286 § 1 oraz art. 115 § 4 Kodeksu karnego; postanowienie Sądu Najwyższego z 29 lipca 2026 r., II KK 175/26.

The post Oszustwo bez osobistego zysku. Czy można odpowiadać karnie za korzyść uzyskaną przez inną osobę? first appeared on Kancelaria Synesis.

Artykuł Oszustwo bez osobistego zysku. Czy można odpowiadać karnie za korzyść uzyskaną przez inną osobę? pochodzi z serwisu Kancelaria Synesis.

Sprawa dotyczyła sprzedaży karty graficznej na aukcji internetowej. Kupujący zapłacił 135 zł, jednak nie otrzymał zamówionego towaru. Sprzedawca został skazany za oszustwo z art. 286 § 1 Kodeksu karnego.

Po rozpoznaniu kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich Sąd Najwyższy uchylił prawomocny wyrok i uniewinnił oskarżonego.

Kiedy niewykonanie umowy staje się oszustwem?

Sąd Najwyższy przypomniał, że przestępstwo oszustwa wymaga nie tylko doprowadzenia innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, ale również zastosowania jednego z trzech sposobów działania:

1. wprowadzenia pokrzywdzonego w błąd,
2. wykorzystania błędu, w którym pokrzywdzony już pozostaje,
3. wykorzystania niezdolności pokrzywdzonego do należytego zrozumienia podejmowanej czynności.

Sprawca musi przy tym działać w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Nie każde niewywiązanie się z zobowiązania oznacza więc popełnienie przestępstwa. Istotne jest ustalenie, czy sprawca świadomie wprowadził drugą stronę w błąd lub wykorzystał jej błąd, doprowadzając w ten sposób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem.

Dlaczego Sąd Najwyższy uniewinnił oskarżonego?

W rozpoznawanej sprawie opis czynu przypisanego oskarżonemu ograniczał się do wskazania, że przyjął pieniądze za oferowany towar, którego następnie nie dostarczył. Nie zawierał natomiast wszystkich ustawowych znamion oszustwa.

Sąd Najwyższy uznał, że taki opis nie pozwalał na przypisanie odpowiedzialności karnej z art. 286 § 1 k.k.

Co istotne, pierwotny wyrok zapadł w trybie dobrowolnego poddania się karze. Sąd Najwyższy podkreślił, że również w takim postępowaniu sąd ma obowiązek sprawdzić, czy przypisany oskarżonemu czyn rzeczywiście wyczerpuje znamiona przestępstwa.

Jakie znaczenie ma ten wyrok w praktyce?

Orzeczenie ma znaczenie szczególnie w sprawach dotyczących niezrealizowanych zamówień, niespłaconych zobowiązań oraz sporów wynikających z umów.

Granica między odpowiedzialnością cywilną a karną nie przebiega wyłącznie według tego, czy doszło do szkody majątkowej. Decydujące znaczenie mają sposób działania sprawcy, jego zamiar oraz okoliczności, w jakich doszło do rozporządzenia mieniem.

Wyrok nie oznacza, że sprzedawca, który pobiera zapłatę i nie dostarcza towaru, nie może odpowiadać za oszustwo. Przypomina jednak, że odpowiedzialności karnej nie wolno opierać wyłącznie na fakcie niewykonania zobowiązania.

Podstawa: wyrok Sądu Najwyższego z 4 sierpnia 2026 r., sygn. akt II KK 213/26.

The post Nie każde niewykonanie umowy jest oszustwem. Sąd Najwyższy przypomina o granicach odpowiedzialności karnej first appeared on Kancelaria Synesis.

Artykuł Nie każde niewykonanie umowy jest oszustwem. Sąd Najwyższy przypomina o granicach odpowiedzialności karnej pochodzi z serwisu Kancelaria Synesis.

Warto jednak pamiętać, że utrata prawa do zasiłku nie oznacza automatycznie, że pracodawca może zwolnić pracownika dyscyplinarnie.

Co wolno robić podczas zwolnienia lekarskiego?

Zwolnienie lekarskie ma umożliwić leczenie i powrót do zdrowia. Nie oznacza jednak obowiązku pozostawania przez cały czas w domu.

Pracownik może wykonywać zwykłe czynności życia codziennego, takie jak zakupy, wyjście do apteki czy wizyta u lekarza, o ile nie utrudniają one leczenia.

Inaczej może być oceniane wykonywanie remontu, ciężkich prac fizycznych albo podejmowanie innych aktywności, które mogą opóźniać powrót do zdrowia. Znaczenie mają przede wszystkim rodzaj choroby, zalecenia lekarza i okoliczności konkretnego przypadku.

Czy podczas L4 można pracować?

Co do zasady wykonywanie pracy zarobkowej podczas zwolnienia lekarskiego powoduje utratę prawa do zasiłku za cały okres objęty tym zwolnieniem.

Nowe przepisy przewidują jednak wyjątek dotyczący czynności incydentalnych, których wykonanie jest konieczne ze względu na istotne okoliczności.

Nie jest to zgoda na normalne wykonywanie obowiązków zawodowych. Regularne odpowiadanie na wiadomości służbowe, obsługiwanie klientów czy realizowanie zleceń może zostać uznane za pracę zarobkową, nawet jeżeli odbywa się z domu.

Samo polecenie pracodawcy nie stanowi uzasadnienia dla wykonywania pracy podczas zwolnienia lekarskiego.

Kontrola L4. Nieobecność w domu nie oznacza naruszenia przepisów

Prawidłowość wykorzystywania zwolnienia lekarskiego może kontrolować ZUS, a w określonych przypadkach również pracodawca.

Jeżeli kontrolujący nie zastanie pracownika pod wskazanym adresem, nie oznacza to jeszcze, że zwolnienie jest wykorzystywane niezgodnie z jego przeznaczeniem.

Pracownik mógł przebywać u lekarza, w aptece albo wykonywać inne uzasadnione czynności. Przed wyciągnięciem konsekwencji konieczne jest zatem wyjaśnienie przyczyn nieobecności.

Kontrola powinna być prowadzona z poszanowaniem prywatności pracownika i nie może zakłócać leczenia.

Jeżeli w wyniku kontroli sporządzono protokół, pracownik ma 7 dni od jego otrzymania na zgłoszenie zastrzeżeń.

Utrata zasiłku a zwolnienie dyscyplinarne

To dwie odrębne kwestie.

Stwierdzenie niewłaściwego wykorzystywania zwolnienia lekarskiego może prowadzić do utraty prawa do zasiłku chorobowego. Nie przesądza jednak o dopuszczalności rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Zastosowanie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy wymaga wykazania ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.

Pracodawca powinien więc ustalić, na czym polegało zachowanie pracownika, czy było zawinione i czy rzeczywiście uzasadniało rozwiązanie umowy w tym trybie.

Sama decyzja ZUS o utracie prawa do zasiłku nie zastępuje oceny przesłanek zwolnienia dyscyplinarnego.

Jak zakwestionować decyzję ZUS lub zwolnienie z pracy?

Pracownik, któremu ZUS odmówił prawa do zasiłku chorobowego, może odwołać się od decyzji do sądu. Odwołanie składa się za pośrednictwem ZUS w terminie miesiąca od doręczenia decyzji.

W przypadku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia termin wystąpienia do sądu pracy wynosi 21 dni od doręczenia oświadczenia pracodawcy. Pracownik może domagać się przywrócenia do pracy albo odszkodowania.

Oba rozstrzygnięcia można kwestionować niezależnie. W każdej sprawie znaczenie mają rzeczywisty przebieg zdarzeń, zgromadzone dowody oraz zachowanie przewidzianych prawem terminów.

Kancelaria prowadzi sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące kontroli zwolnień lekarskich, odmowy prawa do zasiłku chorobowego oraz rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Reprezentujemy zarówno pracowników, jak i pracodawców.

W przypadku wątpliwości dotyczących wyników kontroli L4, decyzji ZUS lub zasadności zwolnienia dyscyplinarnego zapraszamy do kontaktu z Kancelarią.

Podstawa prawna: art. 17 i art. 68–68e ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa; art. 52 i art. 264 Kodeksu pracy; ustawa z 18 grudnia 2025 r. (Dz.U. z 2026 r., poz. 26).

Stan prawny: 15 października 2026 r.

The post Kontrola zwolnienia lekarskiego. Kiedy można stracić zasiłek, a kiedy pracę? first appeared on Kancelaria Synesis.

Artykuł Kontrola zwolnienia lekarskiego. Kiedy można stracić zasiłek, a kiedy pracę? pochodzi z serwisu Kancelaria Synesis.

Czy sąd może wykorzystać takie nagranie, mimo że jedna z osób nie wiedziała o jego sporządzeniu i nie wyraziła na to zgody?

Sam fakt utrwalenia rozmowy bez wiedzy i zgody jej uczestnika nie oznacza, że nagranie jest niedopuszczalne jako dowód w postępowaniu cywilnym.

W postanowieniu z 26 czerwca 2025 r., I CSK 2855/24, Sąd Najwyższy potwierdził, że art. 308 Kodeksu postępowania cywilnego nie ustanawia generalnego zakazu wykorzystywania nagrań rozmów sporządzonych bez wiedzy i zgody rozmówcy.

Stanowisko to pozostaje zgodne z wcześniejszym orzecznictwem, w szczególności z wyrokiem Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2003 r., IV CKN 94/01, oraz wyrokiem z 22 kwietnia 2016 r., II CSK 478/15.

Z orzecznictwa tego wynika, że brak zgody rozmówcy nie stanowi samodzielnej przeszkody do wykorzystania nagrania w procesie cywilnym. Nie oznacza to jednak, że każde nagranie zostanie dopuszczone przez sąd lub uznane za wiarygodne.

Ocena wymaga uwzględnienia okoliczności konkretnej sprawy, w tym sposobu uzyskania materiału, celu jego wykorzystania oraz znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Nagrania mogą odgrywać istotną rolę w postępowaniach dotyczących mobbingu, dyskryminacji, nierównego traktowania czy naruszenia dóbr osobistych.

Niektóre zachowania występują wyłącznie podczas rozmów prowadzonych bez świadków. Pracownik może wówczas mieć ograniczone możliwości wykazania, jakie wypowiedzi padły, jakie polecenia otrzymał albo w jaki sposób był traktowany.

Nagranie może pomóc w odtworzeniu przebiegu zdarzenia, zwłaszcza gdy jego treść znajduje potwierdzenie w korespondencji, dokumentach lub zeznaniach innych osób.

Nie oznacza to jednak, że w sporach pracowniczych potajemne nagrywanie jest zawsze usprawiedliwione. Znaczenie mają cel nagrania, rzeczywista potrzeba ochrony praw pracownika oraz sposób, w jaki doszło do utrwalenia rozmowy.

Sąd Najwyższy w postanowieniu I CSK 2855/24 zwrócił uwagę na konieczność ostrożnej oceny nagrań, szczególnie z uwagi na możliwość wpływania na przebieg rozmowy przez osobę świadomą jej rejestrowania.

Nagrywający może celowo formułować pytania, kierować rozmową albo prowokować określone wypowiedzi drugiego uczestnika.

Z tego względu znaczenie ma nie tylko treść nagrania, ale również kontekst rozmowy, zachowanie uczestników oraz okoliczności, w których została przeprowadzona.

Wątpliwości mogą budzić także zapisy niepełne, zmodyfikowane albo przedstawione jedynie we fragmentach.

W uzasadnionych przypadkach strona może domagać się przedstawienia pełnego nagrania, a gdy jego autentyczność wymaga wiadomości specjalnych, również przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.

Nie każde zakwestionowanie nagrania uzasadnia jednak konieczność powołania biegłego.

Sąd Najwyższy wskazał ponadto, że okoliczności uzyskania nagrania, świadczące o poważnym naruszeniu zasad współżycia społecznego, mogą przemawiać przeciwko wykorzystaniu takiego materiału. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w których nagrywający w naganny sposób wykorzystuje trudne położenie rozmówcy albo jego stan psychiczny lub psychofizyczny.

Dopuszczalność wykorzystania nagrania w postępowaniu cywilnym należy odróżnić od oceny zgodności z prawem sposobu jego uzyskania.

W określonych okolicznościach potajemne rejestrowanie rozmów może prowadzić do odpowiedzialności karnej, w szczególności na podstawie art. 267 Kodeksu karnego, dotyczącego bezprawnego uzyskiwania informacji.

Istotne znaczenie ma to, czy nagrywający uczestniczył w rozmowie oraz czy był uprawniony do zapoznania się z przekazywanymi podczas niej informacjami.

W praktyce stosowania prawa przyjmuje się zasadniczo, że samo utrwalenie rozmowy, w której nagrywający osobiście uczestniczy, nawet bez wiedzy drugiego rozmówcy, nie wyczerpuje z tego tylko powodu znamion przestępstwa określonego w art. 267 k.k.

Nie oznacza to jednak, że każde nagrywanie lub późniejsze wykorzystanie uzyskanego materiału jest zgodne z prawem.

Odmiennej oceny mogą wymagać sytuacje, w których nagrywający uzyskuje dostęp do informacji dla niego nieprzeznaczonych, w szczególności poprzez podsłuchiwanie cudzych rozmów lub wykorzystywanie urządzeń służących bezprawnemu pozyskiwaniu informacji.

Odrębnym zagadnieniem pozostaje ujawnienie lub rozpowszechnienie nagrania. W zależności od okoliczności może ono prowadzić do odpowiedzialności cywilnej za naruszenie dóbr osobistych, a w przypadkach przewidzianych ustawą również do odpowiedzialności karnej.

Art. 267 § 4 k.k. dotyczy ujawnienia informacji uzyskanych w sposób określony w § 1–3 tego przepisu. Nie stanowi natomiast podstawy do uznania za przestępstwo każdego ujawnienia nagrania sporządzonego bez zgody rozmówcy.

Jednocześnie dopuszczenie nagrania jako dowodu przez sąd cywilny nie przesądza, że jego sporządzenie lub późniejsze wykorzystanie było zgodne z prawem.

Przedstawienie nagrania w sądzie może prowadzić do konieczności wyważenia dwóch konstytucyjnie chronionych wartości: prawa do prywatności osoby nagranej oraz prawa drugiej strony do sprawiedliwego rozpoznania sprawy.

W wyroku z 22 kwietnia 2016 r., II CSK 478/15, Sąd Najwyższy wskazał na potrzebę oceny, czy sposób uzyskania i treść nagrania naruszają prawo do prywatności, a jeżeli tak, czy ingerencja ta może znajdować uzasadnienie w potrzebie zapewnienia drugiej stronie prawa do rzetelnego procesu.

Nie można zatem przyjąć ani bezwzględnego zakazu wykorzystywania nagrań sporządzonych bez wiedzy rozmówcy, ani zasady ich automatycznej dopuszczalności.

Inaczej może być ocenione nagranie służące wykazaniu konkretnych okoliczności istotnych dla dochodzonego roszczenia, a inaczej utrwalanie i wykorzystywanie prywatnych wypowiedzi niezwiązanych z przedmiotem postępowania.

O dopuszczeniu dowodu nie decyduje wyłącznie zgoda rozmówcy

Nagranie może stanowić wartościowy materiał dowodowy, szczególnie wtedy, gdy uczestnicy rozmowy przedstawiają sprzeczne wersje zdarzenia, a ustalenie jej rzeczywistego przebiegu ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Należy jednak odróżnić dopuszczalność przeprowadzenia dowodu od jego wiarygodności i mocy dowodowej.

Ostatecznie sąd ocenia nagranie na podstawie art. 233 § 1 k.p.c., uwzględniając całokształt zgromadzonego materiału dowodowego.

Kancelaria prowadzi postępowania cywilne i pracownicze, w tym sprawy dotyczące mobbingu, dyskryminacji, nierównego traktowania oraz naruszenia dóbr osobistych. W ramach reprezentacji procesowej zajmujemy się również oceną dopuszczalności nagrań rozmów, ich wiarygodności i kompletności oraz sposobu wykorzystania tego rodzaju materiału dowodowego.

Jeżeli dysponujesz nagraniem istotnym dla swojej sprawy albo druga strona przedstawiła w sądzie nagranie sporządzone bez Twojej wiedzy, zapraszamy do kontaktu z Kancelarią.

Podstawa prawna i orzecznictwo: art. 233 § 1 i art. 308 k.p.c.; art. 267 k.k.; art. 45, art. 47 i art. 49 Konstytucji RP; postanowienie Sądu Najwyższego z 26 czerwca 2025 r., I CSK 2855/24; wyrok Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 2016 r., II CSK 478/15; wyrok Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2003 r., IV CKN 94/01.

The post Nagranie rozmowy bez wiedzy drugiej osoby. Czy może być dowodem w sądzie? first appeared on Kancelaria Synesis.

Artykuł Nagranie rozmowy bez wiedzy drugiej osoby. Czy może być dowodem w sądzie? pochodzi z serwisu Kancelaria Synesis.

Niekoniecznie. Skarga pauliańska może pozwolić wierzycielowi zakwestionować czynność, poprzez którą dłużnik wyprowadził majątek i w ten sposób uniemożliwił lub utrudnił egzekucję.

Hipoteka nie przekreśla skargi pauliańskiej

Szczególne znaczenie ma uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 19 marca 2025 r., III CZP 9/24.

Wcześniej w sprawach dotyczących nieruchomości obciążonych hipoteką istotnym problemem było ustalanie, czy wierzyciel po uwzględnieniu pierwszeństwa wierzycieli hipotecznych uzyskałby z takiej nieruchomości jakiekolwiek zaspokojenie.

Sąd Najwyższy przyjął inne podejście. Przy rozpoznawaniu skargi pauliańskiej sąd nie powinien badać hipotetycznych możliwości zaspokojenia wierzyciela ze zbytej nieruchomości. Istotne jest natomiast to, czy wskutek dokonanej czynności doszło do powstania lub zwiększenia przewagi zobowiązań dłużnika nad jego majątkiem.

Ma to duże znaczenie praktyczne. Dłużnik nie może skutecznie bronić się przed skargą pauliańską wyłącznie argumentem, że nieruchomość była obciążona hipoteką i wierzyciel prawdopodobnie i tak nie uzyskałby z niej pieniędzy.

Liczy się sytuacja dłużnika w chwili zakończenia rozprawy

Sąd Najwyższy rozstrzygnął również, na jaki moment należy oceniać pokrzywdzenie wierzyciela.

Oceny dokonuje się według sytuacji istniejącej w chwili zamknięcia rozprawy. Oznacza to, że znaczenie ma rzeczywisty stan majątkowy dłużnika w czasie rozpoznawania sprawy, a nie wyłącznie jego sytuacja bezpośrednio po dokonaniu kwestionowanej czynności.

Przekazanie nieruchomości osobie bliskiej nie musi chronić jej przed wierzycielem

W praktyce skarga pauliańska ma szczególne znaczenie w sytuacjach, w których przed rozpoczęciem egzekucji nieruchomość zostaje darowana, sprzedana albo przekazana osobie bliskiej na podstawie innej umowy.

Nie oznacza to oczywiście, że każdą taką czynność można podważyć. Konieczne jest spełnienie przesłanek określonych w art. 527 i następnych Kodeksu cywilnego.

Jeżeli jednak czynność doprowadziła do niewypłacalności dłużnika albo ją pogłębiła, wierzyciel powinien rozważyć możliwość skorzystania ze skargi pauliańskiej.

Co daje wierzycielowi wygrana sprawa?

Skutkiem skargi pauliańskiej nie jest „odebranie” nieruchomości osobie, która ją nabyła, ani ponowne przeniesienie własności na dłużnika.

Sąd może natomiast uznać dokonaną czynność za bezskuteczną wobec konkretnego wierzyciela. Pozwala to wierzycielowi dochodzić zaspokojenia z przedmiotu, który wskutek zakwestionowanej czynności wyszedł z majątku dłużnika.

Dlatego w sytuacji, gdy egzekucja okazuje się bezskuteczna, warto sprawdzić nie tylko obecny majątek dłużnika, lecz również czy wcześniej nie dokonał on czynności, które doprowadziły do jego uszczuplenia.

Kancelaria prowadzi sprawy dotyczące dochodzenia należności oraz skarg pauliańskich. Analizujemy czynności dokonane przez dłużników, możliwość ich zakwestionowania oraz zasadność zabezpieczenia roszczenia jeszcze przed zakończeniem procesu. Reprezentujemy również osoby, przeciwko którym skierowano skargę pauliańską.

Zapraszamy do kontaktu z Kancelarią.

Podstawa prawna: art. 527 i nast. Kodeksu cywilnego; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 19 marca 2025 r., III CZP 9/24.

The post Dłużnik przepisał nieruchomość na inną osobę. Czy wierzyciel może jeszcze dochodzić z niej należności? first appeared on Kancelaria Synesis.

Artykuł Dłużnik przepisał nieruchomość na inną osobę. Czy wierzyciel może jeszcze dochodzić z niej należności? pochodzi z serwisu Kancelaria Synesis.

Nie oznacza to jednak, że każdy błąd w umowie automatycznie powoduje, że kredyt staje się darmowy.

Na czym polega sankcja kredytu darmowego?

Mechanizm przewiduje art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Jeżeli kredytodawca naruszył określone obowiązki wynikające z ustawy, konsument może złożyć oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego.

W praktyce spory dotyczą przede wszystkim tego, czy umowa zawierała wszystkie wymagane prawem informacje i czy zostały one przedstawione konsumentowi w sposób prawidłowy, jasny i umożliwiający ocenę rzeczywistego kosztu kredytu.

Znaczenie mogą mieć m.in. sposób określenia całkowitego kosztu kredytu, RRSO, zasady naliczania odsetek, prowizji i innych opłat czy informacje dotyczące sposobu i terminów spłaty.

Nie każdy błąd banku oznacza darmowy kredyt

To obecnie jeden z najważniejszych problemów w sprawach dotyczących SKD.

Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE podkreśla znaczenie obowiązków informacyjnych kredytodawców, ale jednocześnie sankcja musi pozostawać związana z charakterem i wagą naruszenia. Dlatego samo znalezienie nieścisłości w umowie nie przesądza jeszcze o skutecznym zastosowaniu sankcji kredytu darmowego.

Każda umowa wymaga indywidualnej analizy.

Które umowy warto sprawdzić?

Szczególną uwagę warto zwrócić na umowy kredytów i pożyczek konsumenckich, w których poza odsetkami pobierano prowizje, opłaty lub inne koszty, a także na umowy, w których sposób obliczenia całkowitego kosztu kredytu albo RRSO budzi wątpliwości.

Istotne jest również to, kiedy umowa została wykonana, ponieważ ustawa przewiduje termin na skorzystanie z sankcji.

Co może oznaczać skuteczne zastosowanie SKD?

Jeżeli przesłanki ustawowe są spełnione, konsekwencje finansowe mogą być znaczące. Konsument zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy, w terminach i w sposób określony przez ustawę.

W przypadku kredytu spłacanego przez kilka lat różnica pomiędzy pożyczonym kapitałem a całkowitym kosztem zobowiązania może być znaczna.

Dlatego przed wystąpieniem przeciwko bankowi warto przeanalizować całą umowę wraz z załącznikami, harmonogramem spłat oraz informacjami przekazanymi przy jej zawieraniu, zamiast opierać się wyłącznie na pojedynczym postanowieniu umownym.

Kancelaria analizuje umowy kredytów konsumenckich pod kątem możliwości zastosowania sankcji kredytu darmowego oraz prowadzi spory z bankami i instytucjami pożyczkowymi.

Jeżeli masz kredyt konsumencki i chcesz sprawdzić, czy umowa została sporządzona zgodnie z prawem, zapraszamy do kontaktu z Kancelarią.

Podstawa prawna: art. 45 ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim.

The post Sankcja kredytu darmowego. Czy Twój kredyt rzeczywiście może stać się darmowy? first appeared on Kancelaria Synesis.

Artykuł Sankcja kredytu darmowego. Czy Twój kredyt rzeczywiście może stać się darmowy? pochodzi z serwisu Kancelaria Synesis.

Tymczasem środki znajdujące się na rachunku PPK jednego z małżonków również mogą podlegać podziałowi.

PPK może należeć do majątku wspólnego

Jeżeli małżonkowie pozostawali we wspólności majątkowej, środki zgromadzone w PPK w okresie jej trwania co do zasady uwzględnia się przy podziale majątku.

Nie oznacza to jednak automatycznego podziału całego aktualnego salda PPK po połowie. Jeżeli część środków została zgromadzona przed powstaniem wspólności majątkowej, konieczne jest ustalenie, jaka część rachunku rzeczywiście podlega rozliczeniu.

Czy były małżonek otrzyma pieniądze do ręki?

Niekoniecznie. Jeżeli były małżonek posiada własny rachunek PPK, przypadające mu środki są co do zasady przekazywane na ten rachunek w formie wypłaty transferowej.

Jeżeli rachunku PPK nie posiada, ustawa przewiduje również inne możliwości rozliczenia, w tym zwrot pieniężny. Trzeba jednak pamiętać, że zwrot przed ukończeniem 60. roku życia może wiązać się z ustawowymi pomniejszeniami.

O PPK warto pamiętać przy podziale majątku

Środki zgromadzone w PPK są mniej widoczne niż mieszkanie czy samochód, dlatego mogą zostać pominięte przy ustalaniu majątku małżonków.

Przed dokonaniem podziału warto więc sprawdzić, czy oboje małżonkowie uczestniczyli w PPK, od kiedy oszczędzali i jaka część zgromadzonych środków należy do majątku wspólnego.

Kancelaria prowadzi sprawy dotyczące rozwodów i podziału majątku wspólnego. Przy ustalaniu składników podlegających podziałowi analizujemy również środki zgromadzone w PPK oraz inne, mniej oczywiste składniki majątku.

Zapraszamy do kontaktu z Kancelarią.

Podstawa prawna: art. 80–83 ustawy z 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych.

The post Rozwód i podział majątku. Co z pieniędzmi zgromadzonymi w PPK? first appeared on Kancelaria Synesis.

Artykuł Rozwód i podział majątku. Co z pieniędzmi zgromadzonymi w PPK? pochodzi z serwisu Kancelaria Synesis.

Projektowane zmiany w ustawie o ochronie praw lokatorów mają natomiast istotnie zwiększyć możliwości weryfikowania przez gminy sytuacji majątkowej najemców oraz osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową. Projekt UD313 zakłada w tym zakresie przyznanie gminom dodatkowych instrumentów kontrolnych.

Gmina będzie mogła zweryfikować informacje o nieruchomościach

Osoby ubiegające się o lokal z mieszkaniowego zasobu gminy już obecnie zobowiązane są do przedstawiania informacji dotyczących swojej sytuacji dochodowej i majątkowej.

Projektowane rozwiązanie idzie jednak dalej. W przypadku wątpliwości co do informacji o posiadaniu innego lokalu gmina ma uzyskać możliwość wyszukiwania ksiąg wieczystych w centralnej bazie danych, a tym samym samodzielnego ustalania nieruchomości należących do określonej osoby.

Zmiana ma dotyczyć nie tylko osób oczekujących na przyznanie mieszkania, lecz również najemców lokali należących do mieszkaniowego zasobu gminy.

Inne mieszkanie nie zawsze oznacza utratę lokalu komunalnego

To szczególnie istotne. Nie każde prawo do innej nieruchomości będzie uzasadniało wypowiedzenie najmu.

Znaczenie ma bowiem nie tylko to, czy najemca posiada tytuł prawny do innego lokalu, ale również gdzie ten lokal się znajduje oraz czy najemca rzeczywiście może z niego korzystać.

Projektowana regulacja odnosi się do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego znajdującego się w tej samej lub pobliskiej miejscowości. Dodatkowo najemca musi mieć możliwość korzystania z takiej nieruchomości, a lokal powinien spełniać warunki przewidziane dla lokalu zamiennego.

W konsekwencji samo posiadanie mieszkania położonego np. kilkaset kilometrów od miejsca zamieszkania nie powinno stanowić tej podstawy wypowiedzenia najmu.

Co w przypadku odziedziczenia części mieszkania?

Jeszcze bardziej złożona może być sytuacja osoby, która nie jest jedynym właścicielem innego lokalu.

Najemca może odziedziczyć po rodzicu jedynie udział w mieszkaniu, np. wspólnie z rodzeństwem. Może również formalnie pozostawać współwłaścicielem nieruchomości, z której z różnych względów nie może faktycznie korzystać.

Dlatego ustalenie przez gminę, że najemca figuruje w księdze wieczystej, nie powinno samo w sobie przesądzać o możliwości skutecznego wypowiedzenia umowy. Konieczne będzie zbadanie całej sytuacji prawnej i faktycznej oraz spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek.

Kiedy gmina będzie mogła wypowiedzieć umowę?

Projekt przewiduje możliwość wypowiedzenia przez gminę umowy najmu, jeżeli najemcy przysługuje tytuł prawny do innego lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego położonego w tej samej lub pobliskiej miejscowości, najemca może z niego korzystać, a nieruchomość odpowiada wymaganiom stawianym lokalowi zamiennemu.

W takim przypadku wypowiedzenie ma następować z zachowaniem miesięcznego terminu, ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego.

W praktyce oznacza to, że w sporze z gminą kluczowe może być nie samo wykazanie, że dana osoba jest właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości, lecz odpowiedź na pytanie, czy ta konkretna nieruchomość rzeczywiście może zaspokoić jej potrzeby mieszkaniowe.

Nowe możliwości gmin, ale również nowe pola do sporów

Projektowane przepisy mają umożliwić skuteczniejsze kierowanie pomocy mieszkaniowej do osób, które rzeczywiście jej potrzebują. Taki cel zmian został wskazany również w oficjalnych materiałach rządowych.

Jednocześnie nowe uprawnienia gmin mogą prowadzić do sporów dotyczących m.in. znaczenia współwłasności, nieruchomości nabytej w spadku, rzeczywistej możliwości zamieszkania w innym lokalu czy oceny, czy dana miejscowość jest miejscowością „pobliską”.

Każda decyzja o wypowiedzeniu najmu będzie więc wymagała analizy konkretnego przypadku, a sam wpis w księdze wieczystej nie powinien zastępować oceny przesłanek wynikających z ustawy.

Na obecnym etapie trzeba również pamiętać, że mówimy o projektowanych zmianach, a nie o obowiązujących już nowych przepisach. Projekt UD313 pozostaje elementem prac legislacyjnych.

Kancelaria prowadzi sprawy dotyczące najmu lokali komunalnych, wypowiedzenia umów najmu oraz sporów najemców z gminami i podmiotami zarządzającymi mieszkaniowym zasobem gminy. Analizujemy również sytuacje, w których podstawą działań gminy jest posiadanie lub odziedziczenie przez najemcę innej nieruchomości.

Zapraszamy do kontaktu z Kancelarią.

Źródło legislacyjne: Rządowy projekt UD313 – Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

The post Odziedziczyłeś mieszkanie, a mieszkasz w lokalu komunalnym. Czy możesz stracić najem? first appeared on Kancelaria Synesis.

Artykuł Odziedziczyłeś mieszkanie, a mieszkasz w lokalu komunalnym. Czy możesz stracić najem? pochodzi z serwisu Kancelaria Synesis.